«Σαν τα μάρμαρα της Πόλης που ‘ναι στην Αγιά Σοφιά
έτσι τα ‘χεις ταιριασµένα μάτια, φρύδια και μαλλιά… »

«Ρουμπαλιά γαρουφαλιά σε τριγυρνούνε τα πουλιά
που σμίγουν στα κλαράκια τζόγια µου κι αλλάζουνε φιλιά… »

«Εσύ είσαι ένας ήλιος, φεγγάρι λαμπερό
που θάμπωσες το φως µου και δεν μπορώ να διω… »

«Σ’ αγαπώ γιατί εισ’ ωραία, σ’ αγαπώ γιατί εισ’ εσύ
κι αγαπώ κι όλον τον κόσμο γιατί ζεις κι εσύ μαζί. »

Υπέροχα λόγια της δημοτικής µας παράδοσης. των σπουδαίων τραγουδιών του τόπου µας. Κάθε στίχος, κάθε μουσική γραμμή, μού ξυπνά αναμνήσεις.
Γεννήθηκα, περπάτησα, μεγάλωσα, έζησα και ζω µε αυτά.
Στο χωριό µου, οι γάμοι, τα πανηγύρια και οι γιορταστικές εκδηλώσεις, ήταν γεμάτες από δημοτικά τραγούδια. Κλείνω τα μάτια µου και γυρίζω εκεί, τότε…
Τα όργανα στη διαπασών και ο κόσμος να απολαμβάνει το γλέντι, εγώ ακούω από το σπίτι τον
απόηχο και δεν αντέχω ούτε λεπτό, τρέχω βρίσκω τους φίλους µου και ζω υπέροχα πράγματα, οι μελωδίες γλυκές, ο λόγος δυνατός, όλοι χαρούμενοι. Και µε τα χέρια ενωμένα χορεύουν πότε απλούς και λικνιστικούς και πότε ρυθμικούς και δυναμικούς χορούς. Φεύγω και είμαι γεμάτος.

Μου αρκεί.

Οι πρώτες φορές που άκουσα δημοτικά τραγούδια ήταν από τον παππού µου τον Νικόλα. Δεν θα ξεχάσω εκείνη τη μικρή κουρασμένη φωνή του να διηγείται και να τραγουδάει. Δεν είχε καλή φωνή, αλλά ο ήχος του κουβαλούσε τόσα πολλά από τα δύσκολα χρόνια που έζησε. Άκουγα ιστορίες από πολύ μικρός, από τους παππούδες και τις γιαγιάδες µου και αργότερα τις βρήκα μέσα στα δημοτικά τραγούδια. Είναι πραγματικά εκπληκτικό πόσα συναισθήματα μπορεί να κουβαλήσει επί χρόνια πολλά ένα τραγούδι.

Δόξα τω Θεώ, η βυζαντινή µας μουσική ενέπνευσε µε τον καλύτερο τρόπο τους προγόνους µας, έτσι ώστε σήμερα να απολαμβάνουμε αυτές τις απλές, τις γλυκές. τις ώριμες μελωδίες µε τον υπέροχο λόγο. Τα δημοτικά µας τραγούδια. Αυτά που συσσώρευσαν όλες τις ανάσες των προγόνων µας. Τις γρήγορες ἡ τις αργές, τις χαρούμενες ή τις θλιμμένες, τις ερωτικές ή τις πικραμένες, τις πρώτες ή τις τελευταίες. Τα δημοτικά τραγούδια που γράφτηκαν από το στόμα της μάνας για το νανούρισμα του παιδιού, μέχρι το μοιρολόι στην τελευταία ανάσα του χαμένου ανθρώπου.

Είναι συγκλονιστικό, ο ρόλος που έπαιξε και που παίζει το δημοτικό τραγούδι στο γένος µας. Το
μαγικό δε είναι, το πως μέσα από τη μελωδία εκφράζεται το κάθε συναίσθημα, µε τόση αμεσότητα.
Θυμάμαι όταν µε νανούριζε η μητέρα µου μικρό, κοιμόμουν πολύ φορτισμένος. Κουβαλούσα μέσα μου όλον τον καημό της προσφυγιάς και ποιος ξέρει τι άλλο, από το παρελθόν. Κι αυτό γιατί ο ήχος, η διάθεση, κι αυτό που έβγαινε στην ερμηνεία της μάνας µου ήταν ένας καημός, γιατί κι αυτή μεγάλωσε µε τα μάτια ψηλά για µια καλύτερη μέρα.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις διηγήσεις των γονιών µου για τις ιστορίες του ξεριζωμού και της ξενιτιάς, που τις θυμάμαι έντονα όταν ακούω το Τζιβαέρι και τόσα άλλα.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις αιώνιες κόντρες νύφης και πεθεράς που µου θυμίζει το Αρχοντογιός
παντρεύεται.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα υπέροχα συναισθήματα που ένιωθα στις γιορτές στο χωριό μου, ακούγοντας το Αραμπάς περνά, το Έχε γεια Παναγιά, το Ένα καράβι από τη Χιο, αλλά και τόσα άλλα.
Στο δίσκο αυτόν τα τραγούδια που επέλεξα είναι κατά το πλείστον ερωτικά. Κι αυτό γιατί, είναι τα πιο ανθεκτικά στο χρόνο, µιας και εκφράζουν όλες τις ηλικίες και όλες τις εποχές, αλλά και για να υπενθυμίσω σε όσους γράφουν ή ακούν ερωτικά τραγούδια, ότι τα πραγματικά ερωτικά τραγούδια, είναι αυτά που κουβαλούν όλες τις αρετές που µας χαρίζει ο έρωτας.
Είναι τραγούδια της Μικράς Ασίας, της Πόλης, της Προποντίδος και του Αιγαίου. Περιοχές που γεννήσανε υπέροχες μελωδίες, γεμάτες αρχοντιά. Αλλά και ένα τραγούδι ποντιακό που μιλάει για τη μάνα, µε τον ιδανικότερο τρόπο ως ένδειξη τιμής και σεβασμού σε όλες τις μάνες, αλλά και στην σπουδαία φυλή του Πόντου.
Αγκαλιά λοιπόν μ’ αυτά τα τραγούδια και το καράβι του γένους µας, θα πλεύσουμε από τη Μαύρη θάλασσα, στο Βόσπορο και στην Πόλη, θα περάσουμε από την Προποντίδα, τον Ελλήσποντο και θ’ ανοιχτούμε στο Αιγαίο, στην Άσπρη θάλασσα.
Θα ταξιδέψουμε όπως ταξίδεψαν μαζί μ᾽ αυτά τα τραγούδια, οι πρόσφυγες Έλληνες που φεύγοντας από τις πατρίδες τους, κάνοντας όλη αυτήν τη διαδρομή ερχόμενοι στην Ελλάδα. Έχοντας όμως μόνο μαζί τους τα λίγα υπάρχοντά τους, κατάφεραν να διασώσουν αναλλοίωτους στην ψυχή τους όλους τους θησαυρούς τους.
Θησαυροί που εκφράστηκαν μέσα από τα τραγούδια. Κι έτσι στόμα µε στόμα καταλήξανε σε μας.
Αντέχοντας χρόνια!
Χρόνια όμορφα αλλά και δύσκολα. Κρατώντας μέσα τους μία τεράστια δύναμη και λάμψη που είναι ανάλογες µε τις καρδιές των δημιουργών τους!

Καλή σας ακρόαση.

Πέτρος Γαϊτάνος