Πολιούχων – περισσότερα

   Κάποτε είχα επισκεφτεί ένα χαριτωμένο μοναστήρι και γνώρισα σε αυτό μια καλή γερόντισσα ενενήντα ετών! Με πλησίασε μόνη της με αγάπη και θέλησε να μιλήσουμε. Είπαμε πολλά· ήταν ξεχωριστός ο χαρακτήρας και ο τρόπος που εκφραζόταν. Μεταξύ πολλών άλλων, τη ρώτησα πώς βιώνει τη μετάνοιά της και τη ζωή της σα μοναχή. Μου είπε πολλά και θαυμαστά. Μεταξύ άλλων, ένα θυμάμαι που με εντυπωσίασε πολύ εσωτερικά : «… μια μέρα, παιδί μου, ήμουν άρρωστη στο κρεββάτι και παρακαλούσα τον Θεό να με στηρίξει∙ στη διάρκεια της βραδιάς είδα έναν άνδρα στο δωμάτιό μου, ο οποίος έλαμπε και ήταν γεμάτος αγάπη και απλότητα. Ήταν ο άγιος… Μετά από λίγο κι άλλος κι άλλος… Ήταν ο άγιος…., ο άγιος…, ο άγιος… Άρχισε να γεμίζει το δωμάτιό μου, μετά ο διάδρομος έξω από αυτό, οι σκάλες, όλη η αυλή του μοναστηριού∙ παντού όλο το μοναστήρι ήταν γεμάτο άνδρες και γυναίκες! Συνειδητοποίησα ότι ήταν άγιοι, που ήρθαν, να με παρηγορήσουν πνευματικά και σωματικά. Ένιωθα μια χάρη, μια χαρά που πλημμύριζε τα πάντα γύρω μου! «Θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις Αὐτοῦ» ».

   Μεταξύ άλλων παραγωγών, που κάνω και ήθελα να κάνω όλα αυτά τα χρόνια, ήταν να ψάλω όλα τα βασικά απολυτίκια κάθε ημέρας όλου του έτους. Έτσι, αυθόρμητα σκέφτηκα να καταγράψω, για πρώτη φορά, σε ακαδημαϊκό επίπεδο και τα απολυτίκια όλων των πολιούχων αγίων της Ελλάδας και της Κύπρου, έτσι, ώστε εκτός από την καλλιτεχνική, ιστορική, φιλολογική, μουσικολογική και θεολογική προσέγγισή τους να χρησιμεύσουν και ως ένα αιώνιο εργαλείο για την Ορθόδοξη Εκκλησία μας! Να! Ήρθε η στιγμή! Ξεκίνησα να μελετάω και να εργάζομαι γι’ αυτή την πολύμοχθη δουλειά. Άρχισα να συλλέγω ένα-ένα τα απολυτίκια των πολιούχων αγίων των πόλεων και των κωμοπόλεων, να τα μελετάω, να τα διαβάζω, να επιλέγω μεταξύ πολλών όσα είναι «τὰ ψαλλόμενα ἐν τοῖς ναοῖς», αφού εκεί ακριβώς  εἶναι ο χώρος, όπου τιμώνται και εορτάζονται οι άγιοι.

   Μια χαρά ήρθε μέσα μου. Πώς να μην έρθει;! Τόσοι άγιοι― τόσοι άξιοι συνάνθρωποί μου― που μας βοηθούν με τις πρεσβείες τους και μας κάνουν άξιους ως ανθρώπινο γένος στους ουρανούς! Αυθόρμητα θυμήθηκα την αναφορά της γερόντισσας και… να! Αισθάνθηκα μυριάδες αγίων να γεμίζουν τα πάντα γύρω! Αχ! Και τι χαρά ήταν αυτή! Μετά, κάθε φορά που έσκυβα να εργαστώ γι’ αυτή τη δουλειά, γέμιζε ο χώρος αοράτως με μυριάδες αγίους και η χαρά σαν την μοσχοβολιά που αναδίδεται από κάτω γέμιζε τα πάντα με καθαρότητα! Δεν επρόκειτο για αυτό που ζούσε η άξια γερόντισσα ― εκείνη θα το ζούσε έντονα και αισθητά και, βέβαια, άξια· σε μένα ακόμη και αυτή η εσωτερική θαυμάσια αίσθηση αρκεί, αφού η ζωή μου δεν επιτρέπει μάλλον να αξιώνομαι υψηλών εμπειριών. Όμως, και αυτή η λίγη συνεπής αίσθηση, εν τέλει, είναι τόσο υπέροχη!

   Έτσι, πέρασαν μέρες πολλές. Μπήκα στο στούντιο και ηχογράφησα αυτά τα 120 απολυτίκια όλων αυτών των Πολιούχων!

   Αυτή η εργασία, που διήρκεσε μήνες, ήταν ένα συνεχές πνευματικό ταξίδι με τους πραγματικά ωραίους! Ο Κύριος έδωσε άφθονη τη χάρη Του κι εγώ συνειδητά κατευθύνθηκα προς την ένταξή μου στο θέλημά Του. Πώς εργάζεται ο Θεός! Το υψηλόν αυτών των δημιουργιών έχει την καρδιά του στη χάρη του Θεού, που απρόσκοπτα δοξάζει τους αγίους Του. Γι’ αυτό, και λόγω αυτής της καθαρότητας, η ποίηση που τους υμνεί είναι κορυφαία: τα επίθετα, οι άγιοι χαρακτηρισμοί, οι πρωτάκουστες λέξεις, όπως ο κάθε αιώνας εξέφραζε τα υψηλά, αλλά και τα άγια χαρακτηριστικά του κάθε αγίου σχετικά με το είναι του, τη ζωή και το μαρτύριό του, μαζί με τις αιώνιες μελωδίες, τις απλές και τόσο ικανές να βαστάξουν, αποτελούν μοναδικές δημιουργίες λόγου και μουσικής αντίστοιχα, ουσιαστικά όμως δημιουργίες άξιες, που κατευθύνθηκαν από το Άγιο Πνεύμα, για να υμνήσουν άξιους που δόξασαν ολοκαρδίως Τον Άξιο!

   Έτσι, ξεκίνησα και ολοκλήρωσα και αυτή μου την εργασία με στόχο την τιμή στους εκατομμύρια αγίους που πέρασαν, αλλά και που θα έρθουν σε αυτή τη γη, έως της συντέλειάς της και της αλλαγής της με αυτή την αιώνια και οριστική ζωή κοντά και μέσα στο φως της δόξας του Τριαδικού μας Θεού. Ναι, εύχομαι όντας σε έναν τόσο σκοτεινό και αμετανόητο κόσμο, εκεί να μας βρει όσους γίνεται περισσότερους! Είθε αυτή η εργασία μου να γίνει σημείο αναφοράς για τον χορό αυτών των αγίων και να γεμίσει το κενό μας με ό,τι άξιο, δίνοντας αφορμή σε όλους μας να εμπνευστούμε από τους άξιους και τα άξια αυτών έργα, ώστε να αξιωθούμε κι εμείς προσδίδοντας αξιοσύνη στη ζωή μας να κινηθεί το είναι μας προς τον Άξιο!

   Καλόν αγώνα, αδερφοί μου! Ο Κύριος ζει! Αυτός, που είναι ὁ Ὢν, καὶ οἱ ἅγιοί Του οἱ ὄντες, είθε να ορίζουν τὴν ὄντως ὀντολογία τῶν ὄντων τοῦ ὄντως Ὄντος!

   Ἅγιοι τοῦ Θεοῦ, πρεσβεύσατε ὑπὲρ ἡμῶν! Είθε κι εμείς που τώρα ανήκουμε και διανύουμε την πορεία μας μέσα στη Στρατευομένη Εκκλησία να ενταχθούμε μαζί σας στην τελική και Θριαμβεύουσα! Ἀμήν!

Πέτρος Γαϊτάνος

Αθήνα, 2 Νοεμβρίου 2024 μ.Χ.

Επιμέλεια ύμνων – Ισοκρατήματα: Γιώργος Φανάρας

Οι ηχογραφήσεις έγιναν στο StudioFan & Odeon στούντιο από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2024 μ.Χ.

Ηχοληψία: Γιώργος Φανάρας – Ηλίας Λάκκας

Μίξη: Γιώργος Φανάρας

Mastering: Ανέστης Ψαραδάκος – Athensmastering

Ανθολόγηση ύμνων – Φιλολογική Επιμέλεια: Ιωάννης Καζαντζίδης, Κλασικός Φιλόλογος

Φωτογραφίες: Τάσος Βρεττός – Πέτρος Γαϊτάνος

Graphic Design: Ανδρέας Λεούδης

Προσαρμογές, Καλλιτεχνική Επιμέλεια, Επιμέλεια έκδοσης & Διεύθυνση Παραγωγής:

Πέτρος Γαϊτάνος

Θέλω να ευχαριστήσω:

Τον πατέρα Θεόδωρο από την Μητρόπολη Ταμασού & Ορεινής στην Κύπρο.

Τον γλυκύτατο Ιωάννη Καζαντζίδη, που με καθαρή καρδιά και διάθεση προσφοράς εργάστηκε αόκνως και τόσο πολύ για την ορθή γλωσσική καταγραφή των θείων ποιημάτων στην πρωτότυπη γλώσσα τους μέσα στους αιώνες, όπως και για την τεκμηρίωση του συνόλου της καταγραφής.

Τον Γιώργο Φανάρα, που για ακόμη μια φορά συνεργάστηκε μαζί μου τόσο εποικοδομητικά και σε υψηλό ψαλτικά και ηχητικά επίπεδο για το κάλλιστο αποτέλεσμα της καταγραφής των ύμνων. Άλλη μια φορά κάναμε τη διαφορά!

Τον Ανδρέα Λεούδη, που με τόσο ταλέντο, γνώση και αισθητική ανέλαβε όλη τη γραφιστική εργασία και που με τόση αγάπη συνεργάστηκε μαζί μας.