το Μέγα Γεροντικόν
«Στο Γεροντικόν ἔχουν καταγραφεῖ οἱ ἀσκητικοί ἀγῶνες για την ἀρετή και ὁ ἀξιοθαύμαστος τρόπος ζωῆς ἁγίων και μακαριστῶν Πατέρων, καθώς και ἀποφθέγματά τους, μέ σκοπό νά κεντρίσουν τον ζῆλο και νά δώσουν την ἀνάλογη γνώση γύρω ἀπό τά θέματα αὐτά, ὥστε νά τούς μιμηθοῦν αὐτοί πού θέλουν νά πραγματοποιήσουν τον οὐράνιο τρόπο ζωῆς και ἐπιθυμοῦν νά βαδίσουν τόν δρόμο πού ὁδηγεῖ στην Οὐράνια Βασιλεία.
Ἔτσι, πολλοί σέ διάφορους καιρούς αὐτά τά λόγια και τά κατορθώματα τῶν ἁγίων Γερόντων τά ἐξέθεσαν σέ μορφή διήγησης με ἁπλό και ἀνεπιτήδευτο τρόπο.
Προσεγγίζοντας τὰ ἀποφθέγματα τῶν Πατέρων, διακρίνουμε ἀμέσως ἕναν ἀπέραντο σεβασμό για τήν πνευματική ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Δεν ἐπιχειροῦν οἱ Γέροντες νά πείσουν φορτικά τόν πιστό για τό τί πρέπει νά κάνει. Με ἁπλότητα προβάλλουν τή ζωή τους και ἀφήνουν στούς μαθητές και ἀκροατές τους νά βγάλουν τά συμπεράσματά τους και νά πάρουν μόνοι τους τίς προσωπικές ἀποφάσεις για τήν πορεία τῆς ζωῆς τους.
Κοντά σ᾿ αὐτό, ἕνα ἄλλο χαρακτηριστικό πού διαφαίνεται εἶναι μια ἀπέραντη καλοσύνη και ἀνεξικακία για τόν πλησίον. Δεν ὑπάρχουν ἐπιπλήξεις, ἔλεγχοι καί καταδίκες. Την αὐστηρότητα οἱ Πατέρες τήν περιορίζουν στον ἑαυτό τους και δεν την ἐπιβάλλουν στους ἄλλους. Ὅταν διαπιστώνουν πνευματικό ὀλίσθημα σέ κάποιον ἀδελφό, ὄχι μόνο δε σπεύδουν νά κάνουν παρατηρήσεις, συστάσεις ἤ και ἐξουθενωτικούς ἐλέγχους, ἀλλά αἰσθάνονται συνυπεύθυνοι καί μέμφονται κυρίως τοὺς ἑαυτούς τους για τήν πτώση τοῦ ἀδελφοῦ τους, ἀφήνοντας στα ἁρμόδια πρόσωπα τή φροντίδα για τή θεραπεία τους.
Δεν εἶναι ὑπερβολή να πεῖ κανείς ὅτι τό βιβλίο πού περιέχει τά ἀποφθέγματα, το Γεροντικόν, εἶναι το πιό πολυδιαβασμένο βιβλίο μετά την Ἁγία Γραφή. Ἀγαπήθηκε καί διαβάζεται ἀπό τούς Χριστιανούς ὅλων τῶν αἰώνων. Μολονότι πέρασαν τόσοι αἰῶνες, τά λόγια τῶν Πατέρων δεν ἔχασαν την ἐπικαιρότητά τους και τή ζωντάνια τους, ἀκριβῶς γιατί με εὐαγγελική ἁπλότητα ἐκφράζουν την ἐμπειρία τους στο πῶς εἶναι δυνατόν να ἐφαρμοσθεῖ ὁ αἰώνιος λόγος τοῦ Θεοῦ μέσα στά προβλήματα τῆς καθημερινῆς ζωῆς.
Τὰ περισσότερα ἀποφθέγματα εἶναι πολύ σύντομα, περιεκτικά μέσα στην ἐκφραστική τους λιτότητα καί προσιτά σέ ὅλους, ὥστε μπορεῖ κανείς να τά ἀπομνημονεύσει εὔκολα και, στή συνέχεια, ἀνάλογα μέ τίς δυνατότητές του, να ἐμβαθύνει στό νόημά τους και να ἐπωφεληθεῖ τον πλοῦτο πού κρύβουν.»
γράφει ο Πέτρος Γαϊτάνος
Αναζητώντας την αλήθεια, προσέτρεξα στην έως τώρα ζωή μου σε πολλά πνευματικά βιβλία.
Κεντρικά και αυθόρμητα, εξ αρχής, έσκυψα στην Καινή Διαθήκη, ενώ μετά στα πατερικά βιβλία και σε κάποια άλλα γραμμένα, κατά το πλείστον, από άγιους και γέροντες του μοναχισμού.
Έτσι έπεσα και στο Γεροντικό!
Όταν πρωτοδιάβασα τις ιστορίες του, συναρπάστηκα, ένιωσα να αλλοιώνομαι και, μετά από λίγη ώρα, αισθανόμουν θερμότερη κλίση προς το αγαθό και το καλό. Αυτό μου το προκαλούσαν οι αγαθές και αληθινές ιστορίες των μοναχών, που, μέσα στους αιώνες, εξομολογούνταν τη ζωή και τις εμπειρίες τους άμεσα ή έμμεσα, μέσω άλλων μοναχών, κι έτσι έγιναν γνωστές και σε μας.
Αυτές οι σύντομες ευλογημένες ιστορίες, που όμως είναι τόσο αληθινές και συνεπείς στο Ευαγγέλιο, είδα αμέσως ότι έχουν μεγάλη ωφέλεια και πνευματική γοητεία, γι’ αυτό διάβαζα για πολύ καιρό αυτά τα βιβλία, τα οποία μου προκαλούσαν μια δυνατή εσωτερική ομορφιά!
Από τότε σκεφτόμουν πώς θα μπορούσα να καλέσω κι άλλους ανθρώπους σε αυτό το πνευματικό πανηγύρι και να που, μετά από χρόνια, είναι θέλημα του Θεού να το κάνω με έναν μοναδικό τρόπο.
Εδώ, σε αυτήν την εργασία, σκηνοθετώ ηχητικά, ενώ αφηγούμαι τις ιστορίες – ομολογίες αυτές, προσπαθώντας να πάω ένα ουράνιο ταξίδι τον ακροατή. Αυτό το επιχειρώ συνάμα με το κυρίως υλικό, που είναι η αφήγηση των κειμένων, και με τη συνδρομή των ήχων της Ελληνικής παραδοσιακής αιώνιας μουσικής με έναν λιτό τρόπο, που, πότε ως μουσικές γέφυρες και πότε ως μουσικά χαλιά, διακριτικά αναδεικνύουν τα αγαθά κείμενα, μετουσιώνοντας την ακρόαση σε ένα ηχητικό πρωτόγνωρο πνευματικό ταξίδι!
Φτωχά τα λόγια μου και ήδη πολλά, ενώ το βίωμα πενιχρό.
Με τις ευχές των καλών αυτών αγίων γερόντων, ελάτε μαζί μου να ταξιδέψουμε μέσα στους αιώνες και να ευωδιαστούμε με τα αρώματα των λουλουδιών τους, τα ταπεινά και καθαρά, αυτά που δε χάνουν ποτέ το άρωμα και την προσωπικότητά τους, γιατί έχουν μια πηγή που δίνει την οντολογία όλων των όντων αγαθά και ωραία!
Πέτρος Γαϊτάνος
Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 2021 μ.Χ.
Ευχαριστώ θερμά
την Ιερά Μονή Γενέσιον της Θεοτόκου Πανοράματος Θεσσαλονίκης για την ολοκάρδια ευλογία της σεβαστής ηγουμένης και των μοναζουσών, για τη χρήση των κειμένων από το Μέγα Γεροντικόν, έκδοσης της Ιεράς Μονής.
Το Νίκο Χίτογλου από το θαυμάσιο βιβλιοπωλείο ¨Περιβόλι της Παναγίας που με την καλή του καρδιά βοήθησε σε αυτή την εργασία.
Επιμέλεια κειμένων
Νίκη Ζαχαροπούλου
Artwork
Γιώργος Χριστόπουλος
Βιολί
Κυριάκος Γκουβέντας
Κλαρίνο
Αλέξανδρος Αρκαδόπουλος
Κλαρίνο, νέι
Γιώργος Κωτσίνης
Ούτι
Θωμάς Κωνσταντίνου
Κανονάκι
Πάνος Δημητρακόπουλος
Πολίτικη Λύρα
Χρυσάνθη Γκίκα
Σαντούρι
Λουκία Βαλάση
Οι ηχογραφήσεις έγιναν στα Studios
Μέλισμα – Odeon τον Οκτώβριο- Νοέμβριο του 2021 μ.Χ.
Ηχοληψία – Μίξη
Ηλίας Λάκκας
Mastering
Studio Odeon Ηλίας Λάκκας
Σκηνοθεσία, Διασκευές, Αφήγηση, Καλλιτεχνική Επιμέλεια, Φωτογραφίες,
Επιμέλεια έκδοσης & Διεύθυνση Παραγωγής
Πέτρος Γαϊτάνος